تسمه تایم و علائم خرابی آن

آنچه در ادامه مطلب مطالعه خواهید کرد: تسمه تایم چیست؟ وظیفه‌ی تسمه تایم چیست؟ تاریخچه‌ی تسمه تایم، علل خرابی تسمه تایمینگ، چه موقع تسمه تایم را تعویض کنیم؟ علائم خرابی تسمه تایم چیست؟

تسمه تایم چیست؟

تسمه تایمینگ که به آن تسمه تایم نیز می‌گویند، بخشی از موتور احتراق داخلی اتومبیل است که در داخل پیشرانه برای کنترل زمان‌بندی عملکرد سوپاپ‌ها قرار دارد. این قطعه میل‌لنگ را به میل‌بادامک خودرو متصل می‌کند تا 4 عمل اصلی موتور یعنی مکش، تراکم، انفجار و تخلیه انجام شوند. اما در برخی از موتورها چرخ دنده را جایگزین تسمه تایم می‌کنند.

وظیفه‌ی تسمه تایم چیست؟

وظیفه‌ی این قطعه، تنظیم زمان باز و بسته شدن سوپاپ‌ها می‌باشد. این بدین معناست که باعث چرخش سوپاپ‌ها و کنترل آن‌ها می‌شود. محل قرارگیری سوپاپ در هر خودرو متفاوت است اما در اغلب موارد این قطعه در سر سیلندر خودرو تعبیه شده‌ است.

سرعت گردش میل‌بادامک (میل‌سوپاپ) نصف سرعت گردش میل‌لنگ است و وظیفه‌ی تسمه تایمینگ در این موقعیت، تنظیم درست زمان باز و بسته شدن سوپاپ‌ها وابسته به موقعیت مناسب پیستون‌ها می‌باشد. اگر تسمه تایمینگ به‌ درستی در جای خود قرار نگیرد و حتی یک دندانه‌ی آن جابجا شود، زمان باز بودن سوپاپ‌ها برهم می‌ریزد و در کار موتور اختلال ایجاد می‌شود.

تاریخچه‌ی ظهور تسمه‌تایم:

در ابتدا زمانبندی موتورها توسط زنجیر تایم در خودروها انجام می‌شد. هرچند که از لحاظ ظاهری زنجیر تایم مقاومت بیشتری نسبت به تسمه تایمینگ دارد، اما زنجیر باعث سر و صدای موتور و به اصطلاحی سنگین کار کردن خودرو می‌شد. این‌گونه به تدریج زنجیر جای خود را به تسمه داد.

اولین تسمه تایم در سال 1945 میلادی مورد استفاده قرار گرفت و بعد از آن در سال 1962 یک خودروی آلمانی به عنوان اولین خودرو از تسمه تایمینگ استفاده کرد و به تولید انبوه رسید.

علت خرابی تسمه تایم:

• تغییرات دما:

جنس تسمه تایم از لاستیک است و گرمای بیش از حد، لاستیک را منبسط می‌کند و سرمای زیاد باعث منقبض شدن آن می‌شود. این سرما و گرما باعث ایجاد ترک‌های ریز و جزئی در سطح خارجی تسمه می‌شود. برای کاهش تاثیرات تغییر دما توصیه می‌شود خودرو را در پارکینگ نگهداری کنید.

• نشت روغن:

اگر موتور اتومبیل نشتی داشته‌ باشد بطوری که تسمه تایمینگ را چرب کند، امکان دارد تسمه از جای خود بلغزد و بطور کامل از جای خود خارج شود. اگر متوجه نشت روغن در موتور شدید در کوتاه‌ترین زمان آن‌ را برطرف کنید.

• نشت آب:

همان‌گونه که در مبحث نشت روغن مطالعه کردید، نشت آب هم همان تاثیر را بر تسمه تایم می‌گذارد. اگر آب نشت کرده حاوی ضدیخ نیز باشد، تاثیر بدتری را بر روی تسمه تایمینگ خواهد گذاشت. اگر نشتی غیر عادی آب را مشاهده کردید، به متخصص مراجعه کنید تا مشکل را بررسی کند.

• کهنگی تسمه تایمینگ:

تسمه تایم فرسوده و کهنه ویژگی ها و انعطاف خود را از دست می‌دهد و باید تعویض شود. هرچند که تسمه تایم های جدید با دندانه‌های منحنی دیرتر از تسمه های قدیمی که دندانه‌هایی با شکل ذوزنقه داشتند فرسوده می‌شوند اما باید به زمان تعویض آن‌ها دقت داشت.

• خشکی آب‌ و هوا:

اگر آب و هوای محل زندگی یا تردد شما گرم و خشک است، معمولا تسمه تایم خودروی خود را زودتر از کسانی که در آب و هوای معتدل زندگی می‌کنند، عوض می‌کنید. هوای خشک باعث شکنندگی و ایجاد ترک در سطح تسمه می‌شود. اگر در این مناطق تردد می‌کنید، تسمه تایمینگ خودرو را هر 90 هزار کیلومتر تعویض کنید تا با مشکلی مواجه نشوید.

• نگهداری طولانی مدت از خودرو در پارکینگ:

اگر مدت زمان زیادی اتومبیل را در پارکینگ نگه دارید و به ندرت از آن استفاده کنید، به مرور زمان تسمه تایمینگ سفت و شکننده می‌شود. معمولا، اتومبیل‌هایی که بطور منظم کار می‌کنند کمتر از خودروهایی که در پارکینگ به مدت طولانی نگهداری شده‌اند، به تعویض تسمه تایم نیاز پیدا می‌کنند.

چه زمانی باید تسمه تایمینگ را عوض کرد؟

هرچند که عمر تسمه تایم‌ها با هم متفاوت است. اما تعویض تسمه در فواصلی که سازنده خودرو تعیین کرده‌ است، مهم می‌باشد. معمولا زمان تعویض تسمه تایم بین 100 هزار تا 160 هزار کیلومتر است. این مقادیر در دفترچه راهنمای هر خودرو درج شده‌ است.

علائم خرابی تسمه‌ تایمینگ:

• خاموش شدن ناگهانی اتومبیل
• لرزش و شنیدن صدای غیرطبیعی موتور در دور آرام
• افزایش مصرف سوخت و برهم خوردن تنظیم اگزوز
• مشکل در استارت زدن
• تغییر ظاهر تسمه تایم
• کاهش قدرت خودرو

با توجه به طرح تعویض خودروهای فرسوده در سراسر کشور, مرکز اسقاط میرحسینی برای تعویض خودروهای فرسوده زیر نظر ستاد مدیریت حمل و نقل و سوخت کشور و با نظارت پلیس راهور استان پس از طی پذیرش در کوتاه ترین زمان ممکن تاییدیه اسقاط صادر به شرکت سازنده خودرو معرفی می‌گردد.