رینگ پیستون چیست؟

رینگ پیستون، حلقه ای فلزی است که فاصله بین پیستون و سیلندر را پر می‌کند. به طور کلی بین پیستون و سیلندر فصای خالی و لقی وجود دارد تا در صورت وجود حرارت زیاد، پیستون به دیواره سیلندر نچسبد. از آنجایی که پیستون نمی‌تواند طوری طراحی شود که خودش به پیستون بچسبد و عمل آب بندی را انجام دهد، رینگ پیستون با قرارگیری روی شیار های پیستون، فاصله بین آن‌ها را را پر می‌کند.

وظایف رینگ پیستون

این قطعات با قرارگیری در شیارهای پیستون، فشار احتراق حاصل از واکنش سوخت و هوا را در محفظه نگه می‌دارند و از انتقال آن به سیلندر جلوگیری می‌کنند. همچنین مانع تماس مستقیم پیستون با دیواره سیلندر می‌شوند. این حلقه‌ها همچنین از روغن موتور که وارد سیلندر می‌شود استفاده می‌کنند تا سطح داخلی را روان کرده و اصطکاک بین پیستون و سیلندر کاهش یابد.

انواع رینگ پیستون

دور پیستون، تعدادی شیار قرار دارد که در هر کدام از این شیار ها، یک رینگ پیستون قرار می‌گیرد. این رینگ ها در نقطه ای بریدگی دارند و هنگامی که داخل سیلندر قرار می‌گیرند، کمی جمع و فشرده می‌شوند. به طوری که فاصله دهانه رینگ خیلی کم می‌شود. رینگ‌های پیستون به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند و هرکدام وظیفه‌ای خاص در عملکرد موتور دارند:

1. 
   

   رینگ پیستون کمپرسی (Compression Rings)

رینگ‌های کمپرسی ، فشار زیادی که بر اثر گرمای محفظه احتراق از پیستون آزاد می‌شود را در محفظه نگه می‌دارد تا وارد سیلندر نشود. این رینگ در شیار بالایی پیستون قرار می‌گیرد و وظیفه بسیار حیاتی و مهمی دارد.

2. 
   

   رینگ پیستون روغنی (oil control rings)

رینگ روغنی (oil control rings) مسئول کنترل جریان روغن واردشده به محفظه احتراق است. یک نمونه از رینگ های روغنی به نام فنر انبساط کننده به همراه رینگ روغنی در شیار پایینی پیستون قرار می‌گیرد که وظیفه این فنر، جذب روغن مورد نیاز و پاک کردن روغن اضافی موجود در دیواره سیلندر است.

وظایف رینگ های روغن

•       این رینگ ها از نشت فشار تراکم و گاز های احتراق بالای پیستون به محفظه میل لنگ جلوگیری می‌کنند.
•       محفظه احتراق را برای جلوگیری از تلفات گازی به محفظه میل لنگ، آب بندی می‌کنند.
•       از نشت روغن موتور به محفظه احتراق جلوگیری می‌کنند.
•       روغن جداره سیلندر را موقع حرکت پیستون به پایین، پاکسازی می‌کنند.
•       بخشی از گرمای پیستون را به دیواره سیلندر هدایت کرده و عمل خنک سازی را انجام می‌دهد.

علائم خرابی این حلقه‌ها

•       شتاب کم خودرو
•       خارج شدن دود زیاد از اگزوز خودرو
•       مصرف بیش از حد روغن موتور

دلایل خرابی 

• خشکی بیش از حد سیلندر
  اگر سیلندر به خوبی روغن‌کاری نشده باشد، اصطکاک بالا باعث آسیب به رینگ‌ها و ساییدگی آن‌ها می‌شود.

• بریدگی کوچک در حلقه‌ها
  در صورتی که دهانه رینگ خیلی کوچک باشد، هنگام انبساط حرارتی ممکن است بشکند.

• فشار بیش از حد در محفظه احتراق
  فشار زیاد حاصل از احتراق می‌تواند باعث پارگی یا ساییدگی رینگ‌ها و کاهش عملکرد آن‌ها شود.

• ساییدگی دیواره سیلندر
  اگر دیواره‌های سیلندر ساییده شده باشند، رینگ‌ها نیز به‌مرور دچار ساییدگی می‌شوند.

• افزایش بیش از حد دما
  حرارت زیاد می‌تواند باعث تغییر فرم رینگ‌های فلزی شده و کارایی آن‌ها را کاهش دهد.

• ضربات ناشی از انفجار در محفظه احتراق
  انفجارهای شدید ممکن است رینگ‌ها را دچار ترک، شکستگی یا تغییر شکل کنند. در برخی موارد، امکان آب‌بندی مناسب هم از بین می‌رود.

• عدم بررسی و سرویس دوره‌ای موتور
  بی‌توجهی به تعمیرات منظم موتور می‌تواند به مشکلاتی منجر شود که مستقیماً به رینگ‌ها آسیب می‌زنند. مانند ورود ناکافی روغن.

• استفاده از روغن موتور بی‌کیفیت
  روغن‌های بی‌کیفیت باعث ایجاد رسوبات چسبنده در شیارها می‌شوند که مانع حرکت طبیعی رینگ‌ها می‌گردد.

• نصب نادرست رینگ در شیار پیستون
  اگر رینگ‌ها به‌درستی در محل مناسب نصب نشوند، عملکرد آب‌بندی مختل شده و ممکن است آسیب جدی به موتور وارد شود.

رفع مشکلات ناشی از خرابی رینگ پیستون

در صورت بروز هر کدام از مشکلات بالا، می‌توانید بر اساس نیاز خودرو و تشخیص متخصص مکانیک، اقدامات زیر را انجام دهید.

•       تعویض رینگ پیستون
•       بررسی و در صورت نیاز، تعویض دیگر اجزای موتور مانند سیلندر، شمع، فیلتر های هوا و دیگر تجهیزات
•       تعویض برند روغن موتور و اطمینان از کیفیت آن
•       جاگذاری صحیح رینگ های پیستون در شیارهای پیستون
•       تمیزکاری شیار های پیستون

کلام آخر

رینگ های پیستون، شاید قطعاتی کوچک باشند اما نقشی حیاتی در عملکرد موتور ایفا می‌کنند. وجود هرگونه آسیب در این قطعه کوچک، می‌تواند باعث ایجاد خسارت زیادی در خودروی شما شود و هزینه های زمانی و مالی زیادی را به بار بیاورد.